I. Vị trí địa lý, diện tích, dân số
1. Sự hình thành: Xã Mê Linh được hình thành trên cơ sở nhập toàn bộ xã Tráng Việt (thuộc huyện Mê Linh); phần lớn diện tích tự nhiên, dân số các xã: Văn Khê, Mê Linh, Tiền Phong (thuộc huyện Mê Linh); một phần diện tích tự nhiên, dân số các xã: Đại Thịnh (thuộc huyện Mê Linh); Đại Mạch (thuộc huyện Đông Anh); Hồng Hà, Liên Trung, Liên Hà, Liên Hồng (thuộc huyện Đan Phượng). Lý do lấy tên xã mới là Mê Linh: Mê Linh là một tên riêng mà lạc dân dùng để gọi xứ sở của mình, là một thổ âm - có thể là tên thường gọi của bộ Văn Lang lúc bấy giờ - đại đũa âm kép Mang hay Mạnh mà người Hán đã phiên âm bằng chữ của họ, về sau ta đọc theo âm Hán -Việt thành ra Mê Linh ". Địa danh Mê Linh tồn tại trong vòng 600 năm, đến thời nhà Tuỳ (TK.VI) thì không còn nữa: huyện Mê Linh bị chia thành hai huyện Gia Ninh và Tân Xương. Việc lấy tên đơn vị hành chính mới là Mê Linh theo tên của đơn vị hành chính cấp huyện (trước sắp xếp) là phù hợp với truyền thống văn hóa lịch sử của vùng đất Mê Linh.
2. Vị trí địa lý: Xã Mê Linh giáp phường Thượng Cát và các xã: Phúc Thịnh, Thiên Lộc, Tiến Thắng, Yên Lãng, Ô Diên, Quang Minh của thành phố Hà Nội.
3. Diện tích, dân số: Xã Mê Linh có diện tích tự nhiên là 34,97 km2; quy mô dân số là 62.197 người.
| TT | Xã hình thành trên cơ sở | Diện tích (km2) | Quy mô dân số (người) | Ghi chú |
| 1 | Xã Đại Mạch (Huyện Đông Anh) | 0,10 | 0 | Điều chỉnh từ xã Đại Mạch (8,43 km2; 16.981 người) |
| 2 | Xã Hồng Hà (Huyện Đan Phượng) | 0,04 | 0 | Điều chỉnh từ xã Hồng Hà (9,9 km2; 14.297 người) |
| 3 | Xã Liên Hồng (Huyện Đan Phượng) | 0,18 | 0 | Điều chỉnh từ xã Liên Hồng (5,2 km2; 8.482 người) |
| 4 | Xã Liên Hà (Huyện Đan Phượng) | 1,00 | 0 | Điều chỉnh từ xã Liên Hà (3,48 km2; 9.776 người) |
| 5 | Xã Liên Trung (Huyện Đan Phượng) | 1,83 | 0 | Điều chỉnh từ xã Liên Trung (4,54 km2; 8.790 người) |
| 6 | Xã Đại Thịnh (Huyện Mê Linh) | 0,38 | 0 | Điều chỉnh từ xã Đại Thịnh (8,35 km2; 14.829 người) |
| 7 | Xã Mê Linh (Huyện Mê Linh) | 4,95 | 12.193 | Điều chỉnh từ xã Mê Linh (6,01 km2; 15.391 người) |
| 8 | Xã Tiền Phong (Huyện Mê Linh) | 8,88 | 20.622 | Điều chỉnh từ xã Tiền Phong (10,59 km2; 21.805 người) |
| 9 | Xã Tráng Việt (Huyện Mê Linh) | 7,30 | 13.086 | |
| 10 | Xã Văn Khê (Huyện Mê Linh) | 10,31 | 16.296 | Điều chỉnh từ xã Văn Khê (13,51 km2; 17.639 người) |
| Tổng | 34,97 | 62.197 | |
| | | | |
II. Đặc điểm kinh tế, xã hội
Xã Mê Linh nằm ở cửa ngõ phía Bắc Thủ đô, kết nối với trung tâm thành phố Hà Nội thông qua các tuyến giao thông như quốc lộ 23, đường Võ Văn Kiệt, và đường vành đai 4 (đang triển khai).
Với vị trí gần sân bay quốc tế Nội Bài và các tuyến đường giao thông quan trọng, xã Mê Linh có tiềm năng phát triển logistics, dịch vụ, công nghiệp và đô thị. Đồng thời, địa phương này cũng kết nối thuận tiện với các tỉnh Phú Thọ, Thái Nguyên qua trục đường Bắc - Nam và các tuyến liên tỉnh, góp phần tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội vùng ven đô phía Bắc Hà Nội.
1. Đặc điểm kinh tế
Xã Mê Linh nằm trên vùng địa hình đồng bằng do phù sa sông Hồng và sông Cà Lồ bồi đắp, thích hợp trồng hoa màu, phát triển công nghiệp và xây dựng, có tiềm năng phát triển nông nghiệp công nghệ cao khá tốt nhờ diện tích đất rộng và tiếp cận được các dịch vụ kỹ thuật. Cơ cấu các ngành kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng nông nghiệp - dịch vụ. Công tác xây dựng cơ bản được quan tâm đầu tư, nhiều công trình quan trọng được xây dựng.
Mê Linh có nhiều làng sản xuất sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của Hà Nội như làng hoa, cây cảnh Hạ Lôi, làng rau và có các vùng chuyên canh trồng hoa, cây cảnh và là đầu mối sản xuất và phân phối hoa cây cảnh trong vùng và cả nước. Ngành nông nghiệp vẫn giữ vai trò quan trọng tại nhiều khu vực trong xã, nổi bật với các vùng chuyên canh rau màu và hoa cây cảnh, đặc biệt là vùng rau Tráng Việt cung ứng nông sản sạch cho thị trường Hà Nội và các tỉnh lân cận. Nông nghiệp xã đang từng bước chuyển đổi theo hướng công nghệ cao, gắn với du lịch nông nghiệp và phát triển bền vững.
Ngành công nghiệp - xây dựng đang phát triển nhanh, kho vận và cơ sở sản xuất quy mô nhỏ và vừa được hình thành dọc theo trục giao thông chính. Đặc biệt, khu vực Tráng Việt và Đại Mạch có nền tảng phát triển công nghiệp phụ trợ và vật liệu xây dựng. Việc kết nối chặt chẽ với các khu công nghiệp như Quang Minh, Thăng Long và các trung tâm logistics lân cận tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hút đầu tư và tạo việc làm.
Ngành thương mại - dịch vụ phát triển dựa trên nhu cầu tiêu dùng và hoạt động sản xuất, vận tải trong vùng. Các chợ dân sinh, trung tâm mua sắm nhỏ, dịch vụ logistics, nhà hàng - ăn uống, kho bãi, cho thuê nhà trọ và dịch vụ hỗ trợ sản xuất hình thành mạnh ở các khu vực giáp khu công nghiệp và trục giao thông chính. Du lịch tuy chưa phát triển mạnh nhưng có tiềm năng lớn, đặc biệt là các loại hình du lịch nông nghiệp trải nghiệm, lễ hội truyền thống, và du lịch gắn với di tích lịch sử vùng đất Hai Bà Trưng - Mê Linh. Việc bảo tồn và khai thác các giá trị văn hóa - lịch sử kết hợp cảnh quan làng quê sẽ là hướng phát triển quan trọng trong tương lai.
2. Đặc điểm văn hóa - xã hội
Xã Mê Linh có các lễ hội truyền thống làng xã, lễ hội đình, chùa, mang đậm nét đặc trưng văn hóa vùng đồng bằng Bắc Bộ. Người dân chú trọng giữ gìn các nét văn hóa dân gian và nghi lễ tín ngưỡng truyền thống. Đặc biệt là các lễ hội làng gắn với tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, lễ cầu mùa, lễ hội đình làng. Người dân vẫn duy trì nghề thủ công truyền thống và các phong tục tập quán địa phương.
Xã có nhiều di tích lịch sử văn hóa - lịch sử có giá trị như: Đền Hai Bà Trưng; đền Văn Quán. Trong đó, đền Hai Bà Trưng là di tích được xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt.
Trên địa bàn xã có các trạm y tế Tráng Việt, Tiền Phong và Mê Linh đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân. Các trạm y tế này đảm bảo thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn kỹ thuật về y tế dự phòng, phòng chống dịch bệnh, chăm sóc sức khỏe sinh sản và truyền thông giáo dục sức khỏe trên địa bàn huyện.
Về giáo dục, xã Mê Linh mới có hệ thống trường học từ bậc tiểu học đến trung học phổ thông. Trường THPT Mê Linh, thành lập năm 1985, là một trong những cơ sở giáo dục trọng điểm trên địa bàn, với lịch sử phát triển lâu dài và đội ngũ giáo viên giàu kinh nghiệm. Ngoài ra, Trường THPT Tiền Phong cũng là một cơ sở giáo dục góp phần phục vụ nhu cầu học tập của học sinh trong khu vực.