Đặc sắc Lễ hội đền Hai Bà Trưng đầu xuân

Chuẩn bị chu đáo cho ngày hội lớn

Sáng 22-2 (tức mùng 6 tháng Giêng năm Bính Ngọ), tại Khu di tích quốc gia đặc biệt đền Hai Bà Trưng diễn ra Lễ kỷ niệm 1.986 năm khởi nghĩa Hai Bà Trưng và khai mạc lễ hội truyền thống năm 2026. Lễ hội kéo dài đến hết ngày 24-2 (mùng 8 tháng Giêng), hứa hẹn mang đến không khí trang nghiêm, giàu bản sắc văn hóa cho nhân dân và du khách thập phương.

Theo Ban tổ chức, lễ hội năm nay gồm có phần lễ và phần hội. Phần lễ được tổ chức theo nghi thức cổ truyền, với các hoạt động trọng tâm như lễ dâng hương, mít tinh kỷ niệm ngày Hai Bà Trưng tế cờ khởi nghĩa, cùng các nghi lễ tế truyền thống. Điểm nhấn đặc sắc là nghi thức rước kiệu Hai Bà Trưng và các đoàn rước liên quan, tái hiện hình ảnh Hai Bà trở về thăm quê hương, thể hiện lòng thành kính của nhân dân đối với các bậc tiền nhân.

Từ ngày mùng 4 tháng Giêng, sau lễ “tế trình”, hai cỗ kiệu của Hai Bà Trưng được rước từ đền về đình làng Hạ Lôi với đội hình nghi trượng quy củ, trang nghiêm. Các đội cờ lệnh, cờ ngũ hành, cờ tứ linh, đội nữ binh hộ giá cùng voi trắng, ngựa hồng, ngựa bạch…, tạo nên bức tranh lễ hội vừa linh thiêng, vừa giàu màu sắc truyền thống. Nghi thức “giao kiệu” - thay đổi vị trí kiệu của Hai Bà trong từng chặng rước – tiếp tục được gìn giữ, thể hiện ý nghĩa sâu sắc về tình chị em, về trật tự gia đình và quốc gia trong truyền thống văn hóa Việt.

Trong suốt hành trình rước, các cỗ kiệu nhiều lần thực hiện động tác đổi vai nâng kiệu qua đầu, tạo hình ảnh nhấp nhô như thân rồng uốn lượn giữa đội hình cờ súy, hòa cùng tiếng trống, tiếng chiêng, nhạc bát âm rộn rã. Đây là nét độc đáo riêng có của Lễ hội đền Hai Bà Trưng ở Mê Linh, góp phần làm nên sức hấp dẫn của lễ hội vùng đất địa linh nhân kiệt.

Để bảo đảm lễ hội diễn ra trang trọng, an toàn, đúng truyền thống, công tác chuẩn bị được địa phương triển khai đồng bộ. Theo Bí thư Đảng ủy xã Mê Linh Nguyễn Anh Tuấn, Lễ hội đền Hai Bà Trưng là sự kiện chính trị - văn hóa quan trọng của địa phương và Thủ đô. Năm nay, xã Mê Linh chuẩn bị kỹ lưỡng từ khâu tổ chức nghi lễ, bảo đảm an ninh trật tự, vệ sinh môi trường đến công tác tuyên truyền, đón tiếp du khách. Mục tiêu là tổ chức lễ hội trang nghiêm, an toàn, tiết kiệm, phát huy giá trị di sản, đồng thời tạo không khí phấn khởi cho nhân dân trong mùa xuân mới.

Còn theo Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Mê Linh Lê Xuân Hùng, công tác rà soát kịch bản, nghi lễ và các hoạt động hội đã hoàn tất. “Chúng tôi phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan để bảo đảm mọi hoạt động diễn ra đúng kế hoạch. Các đội rước kiệu đã tích cực tập luyện, chuẩn bị trang phục, nghi trượng theo đúng truyền thống. Đồng thời, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền về lịch sử Hai Bà Trưng, về ý nghĩa của lễ hội, nhằm nâng cao ý thức gìn giữ di sản và xây dựng nếp sống văn minh trong lễ hội”, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Mê Linh Lê Xuân Hùng cho biết.

Phát huy giá trị lịch sử, giáo dục truyền thống yêu nước

Lễ hội đền Hai Bà Trưng từ lâu đã trở thành một trong những lễ hội tiêu biểu của Thủ đô Hà Nội và vùng đất Mê Linh. Không chỉ mang giá trị văn hóa - tín ngưỡng, lễ hội còn chứa đựng ý nghĩa lịch sử sâu sắc, gắn với cuộc khởi nghĩa oanh liệt của hai vị nữ anh hùng đầu tiên trong lịch sử dân tộc Việt Nam đứng lên chống ách đô hộ ngoại xâm, giành lại độc lập cho đất nước.

Việc tổ chức lễ kỷ niệm 1.986 năm khởi nghĩa Hai Bà Trưng không chỉ nhằm tưởng nhớ công lao to lớn của Hai Bà, mà còn khẳng định tinh thần bất khuất, ý chí độc lập tự chủ của dân tộc Việt Nam. Hình tượng Hai Bà Trưng từ lâu đã trở thành biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần quật cường và vai trò của phụ nữ trong lịch sử dân tộc.

Theo Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Mê Linh Lê Xuân Hùng, lễ hội năm nay được chú trọng lồng ghép các hoạt động giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ. “Thông qua các nghi lễ, hoạt động văn hóa và chương trình tuyên truyền, chúng tôi mong muốn giúp học sinh, đoàn viên, thanh niên hiểu rõ hơn về lịch sử Hai Bà Trưng, từ đó bồi dưỡng lòng tự hào dân tộc, ý thức trách nhiệm với quê hương, đất nước”.

Thực tế cho thấy, mỗi mùa Lễ hội đền Hai Bà Trưng không chỉ thu hút đông đảo người dân địa phương, mà còn là điểm đến của du khách trong và ngoài thành phố. Các nghi thức truyền thống được gìn giữ nguyên vẹn, kết hợp với hoạt động văn hóa, nghệ thuật và trò chơi dân gian, tạo nên không gian lễ hội vừa trang nghiêm, vừa sôi động.

Bí thư Đảng ủy xã Mê Linh Nguyễn Anh Tuấn nhấn mạnh: “Chúng tôi xác định việc giữ gìn và phát huy giá trị Lễ hội đền Hai Bà Trưng không chỉ là nhiệm vụ của chính quyền, mà còn là trách nhiệm chung của toàn thể nhân dân. Qua mỗi mùa lễ hội, tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc được lan tỏa mạnh mẽ, góp phần giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau”.

Trong bối cảnh hiện nay, việc tổ chức lễ hội theo hướng văn minh, an toàn, tiết kiệm, gắn với phát triển du lịch văn hóa bền vững là yêu cầu đặt ra. Các cấp chính quyền và Ban tổ chức đã chú trọng bảo tồn nghi lễ truyền thống, đồng thời tăng cường công tác quản lý, bảo đảm an ninh trật tự, vệ sinh môi trường, tạo hình ảnh đẹp về lễ hội trong lòng du khách…